Herinneringen

Engels Jan - 25/04/2009

Geboren te Mechelen op 08-07-1897 en overleden te Mechelen op 15-04-1978

Op de lijst van de “deelnemers” aan de grote urbanisatietentoonstelling in het parochiehuis van Bevegem in mei 1951, vinden wij bij de beeldhouwwerken naast Leo De Groote en Albert Herregodts, ook de naam van Jan Engels terug, wonende Meerlaan te Strijpen. In het boek “Historie van Kunst in Vrije Tijd 1949-1999” pg 6 staat  zijn naam vermeld bij de bestuursleden van de kring in 1951.
De volgende foto toont ons een beeld door Jan Engels in die periode gemaakt.

Na een lange zoektocht werd ons vermoeden dat Jan Engels afkomstig was uit de regio Mechelen, bevestigd door de informatie gekregen via het Stadsarchief van Mechelen: Jan Frans Engels werd te Mechelen geboren op 08-07-1897 als zoon van Frans Judocus Leopold Engels, stoelmakersgast en Maria Theresia Lariviere. Jan Frans Engels huwde te Mechelen op 26-05-1924 met Luder Erna geboren te Aken op 15-11-1901. Zijn beroep was beeldhouwer en hij woonde tijdens de periode 1924-1941 in de Lange Heistraat 18 te Mechelen. Ze hadden één kind René Albert te Mechelen geboren op 22-01-1925 en er overleden op 23-07-1925. In 1941 verliet hij Mechelen voor Aken. Komende uit Chaudfontaine keerde hij op 20-10-1976 terug naar Mechelen om er te overlijden op 15-04-1978. Tijdens deze laatste periode 1976-1978 woonde hij in de Bleekstraat 6/E/6.  (met dank aan het Stadsarchief Mechelen)

Volgens Germaine De Cock, dochter van Henri De Cock, zijn er in Zottegem weinig mensen die Jan Engels gekend hebben. Haar vader was één van de medestichters van Kunst in Vrije tijd (K.I.V.T.) en maakte in 1951 ook deel uit van het bestuur. Henri De Cock was uitbater van café Mimosa, waar vanaf 1951 K.I.V.T. regelmatig vergaderde. Zijn 2 kinderen Germaine en Albert hebben Jan Engels dan ook gekend.

Hoe, wanneer en waarom Jan Engels in Zottegem belandde weet Germaine niet. Feit is dat hij tijdens de oorlog door de bombardementen al zijn bezittingen verloor. Jan en zijn vrouw Erna, van Aken afkomstig, woonden in de villa De Kluize, in de Meerlaan bij de textielfabrikant Albert Coessens. Engels had er zijn atelier in de kelder van de villa en zijn vrouw Erna stond in voor het huishouden bij de familie Coessens. Germaine en haar broer zagen regelmatig Engels houten modellen en sculpturen maken, waarschijnlijk voor de meubelindustrie. Hij maakte eerst tekeningen op het hout en nadien werd alles met de hand uitgestoken.

Volgens Germaine was Jan Engels een verbitterd man: hij voelde zich miskend en niet gewaardeerd. In de periode 1953-54 is hij met zijn vrouw Erna naar het Luikse vertrokken. In 1976 keerde hij terug naar Mechelen waar hij twee jaar later overleed.

Nestor Van den Bossche, die goed bevriend was met Jan Engels ontmoette hem regelmatig op de trein naar Oudenaarde. Volgens Nestor maakte Engels houtsnijwerk voor een meubel (restauratie) atelier Lepez in Oudenaarde op het Tacambaroplein (zie volgende foto)

Nestor had het vermoeden dat Engels afkomstig was uit de regio Mechelen. Jan had hem namelijk ooit verteld over een zitbank  met in de rugleuning de 4 seizoenen gesculpteerd, die hij zou gemaakt hebben in opdracht van de stad Mechelen.

Jeanine Campens, dochter van Maurice Campens die een drankenhandel had in de Meerlaan, herinnert zich niet zoveel meer van Jan Engels. Wel weet ze nog dat hij woonde in de villa De Kluize tegenover de Rijkswachtkazerne, nu het Politiecommissariaat. Ze vertelt verder: “ als klein meisje moest ik stilzitten bij het poseren voor het borstbeeld dat mijn vader, onder het toeziend oog van Jan Engels, van mij wou maken. Dit poseren gebeurde op een zonnige dag in de mooie lindendreef, die naar de villa leidde. Waarschijnlijk omdat ik dan meer afgeleid werd door de dingen in de tuin rond het huis en ik er, tussen het poseren door, ook mocht in spelen. Ik vond het maar een hele karwei, dat gepruts met die grijze klei, maar was naderhand toch wel fier op het resultaat”  Ze bezorgde ons ook enkele foto’s van het borstbeeld.  

Het Museum voor Folklore , Grotenbergestraat 162 te Zottegem bezit een borstbeeld van dokter Valère Van Wijmersch (1875-1952), door Jan Engels gemaakt . Ziehier enkele foto's van dit bronzen beeld. Het werd gemaakt rond 1950 in opdracht van de familie Van Wijmersch naar aanleiding van 50 jaar dokterspraktijk. Ieder van zijn kinderen kreeg een bronzen exemplaar.

Hopelijk zijn er nog mensen die ons wat meer over Jan Engels kunnen vertellen....